Stel je even voor: je hebt een lange dag gehad, veel beleefd en bent erg druk geweest. Het is ondertussen een uurtje of elf, dus je gaat lekker je tandenpoetsen, douchen of wat je avondroutine dan ook is, en kruipt onder de wol. Na zo een lange dag merk je dat je lichaam lekker moe is dus hoop je snel in slaap te vallen. Alleen dan begin je de dag te verwerken, komen wat angsten en onzekerheden naar boven, en ben je aan het nadenken over de aankomende dagen en merk je dat de uren voorbij tikken. Je kan eigenlijk niet meer stoppen met piekeren. Herkenbaar? Dan ben je niet de enige. Ongeveer 13% van de Nederlanders geeft aan dat zij slecht slapen vanwege piekeren (Gezondheidsnet Redactie, 2022). Hoe ziet dit er uit en wat kun je hier tegen doen? Als je hier benieuwd naar bent lees van vooral verder!
Wat is piekeren?
Iedereen heeft wel eens gehoord van het concept piekeren. Maar wat is het nou precies? Schrijver omschrijft piekeren als het keer op keer negatieve gedachten doorlopen. Deze negatieve gedachten onderzoeken en overal vraagtekens bij zetten (2011). Hierbij wordt vooral gekeken naar terug piekeren, ofwel piekeren over gebeurtenissen die zijn gebeurd. Door dit piekeren vergroot je eigenlijk de angst en onzekerheid van de gebeurtenis en kom je in een spiraal terecht waarin je alleen denkt over hypothetische situaties die ontstaan zijn door hypothetische situaties. Filip Raes, hoogleraar en auteur, geeft in een interview aan dat er naast terug piekeren, ook vooruit piekeren bestaat. Dit houdt in dat naast het eerder beschreven piekeren, ook over de toekomst gepiekerd wordt. Hierin wordt dan gepiekerd over een angst met betrekking tot de toekomst (Hardeman, 2024).
Waarom piekeren we?
Piekeren wordt gezien als één van de hoofdkenmerken van de gegeneraliseerde angststoornis. Hierin komt piekeren dus vaak voor bij deze stoornis. Kan verder eigenlijk gezien worden als een verdedigingsmechanisme om emotioneel lijden dat wordt ervaren in de toekomst te kunnen vermijden, omdat door het piekeren een vorm van zelfcontrole wordt ervaren (Cleffken, 2015). Het komt hierbij dus voort uit een generale angst voor toekomst, en/of verleden. Newman & Llera beschrijven dat door het piekeren over de gevreesde gebeurtenis de ervaren spanning hooggehouden kan worden. Hierdoor zal er tijdens de daadwerkelijke gebeurtenis geen groot emotioneel contrast zijn (Newman & Llera, 2011).
Hoe kan ik omgaan met piekeren?
Filip Raes geeft aan dat er verschillende strategieën zin om piekeren te verminderen. Zo moet je ervoor zorgen dat je de focus verlegt. Probeer niet de focus te houden op het stoppen van het piekeren, maar stop die energie in het doen van de dingen die je energie en plezier geven. Dit omdat onderwerpen die je actief probeert te stoppen juist sterker worden, denk maar aan het klassieke roze olifant verhaal en probeer nu maar niet aan een roze olifant te denken (Raes, 2020). Verder beschrijft AD-redacteur Chantal van Wees ook nog enkele tips om met piekeren; onthoudt dat het slechts gedachten zijn, stel een piekerkwartier in, daag je gedachte uit en zorg voor afleiding (Van Wees, 2025). Lees verder op: https://bettersleepzzz.nl/slaapmiddelen-een-hulpmiddel-of-vergif/
Wil je een persoonlijke ervaringen lezen van een piekeraars, volg dan de volgende link: https://www.therapiepsycholoog.com/forum-lotgenoten-piekeren
